लेख विवरण

काठमाडौंँ । पेरिस ओलम्पिक सुरु हुन अब ९ दिन मात्र बाँकी छ । पेरिस तीन वटा ओलम्पिक आयोजना गर्ने दोस्रो शहर हुनेछ । यसअघि लण्डनमा ३ वटा ओलम्पिक भइसकेको छ । यसअघि सन् १९०० र १९२४ मा पेरिसमा ओलम्पिक आयोजना गरिएको थियो भने लण्डनले सन् १९०८, १९४८ र २०१२ मा आयोजना गरेको थियो ।

सय वर्षपछि पेरिसमा ग्रीष्मकालीन खेलकुद आयोजना हुन लागेको हो, जसको नारा हो 'गेम्स वाइड ओपन'। प्रतियोगिताको उद्घाटन समारोह रङ्गशालाको साटो नदी किनारमा हुनेछ । समारोहमा ६ लाख फ्यान सहभागि हुने अपेक्षा गरिएको छ, जसमध्ये २ लाख २२ हजार टिकट निःशुल्क वितरण गरिएको छ । उद्घाटन समारोहलाई टिभीमा विश्वभरका करिब १५ करोड मानिसले हेर्नेछन् । १७ दिनसम्म चल्ने प्रतियोगिताका लागि आयोजकले एक करोड टिकट निकालेकोमा ९० लाख बिक्री भइसकेको छ ।

ओलम्पिक टर्च रिले १६ अप्रिलदेखि सुरु भएको थियो । अप्रिल २६ मा ग्रीसको ओलम्पियामा ओलम्पिक मशाल प्रज्वलित भएपछि यो एथेन्स आइपुगेको थियो । त्यसपछि ९ मेमा मार्सेली आइपुग्यो । मोनाकोमा केही समय बसेपछि फ्रान्स भ्रमण सुरु भयो। यसले जुलाई २६ मा उद्घाटन समारोहमा ओलम्पिक कल्ड्रनलाई उज्यालो पार्नेछ।

भ्रमणको क्रममा खेलाडी र सेलिब्रेटीसहित १० हजार ले ओलम्पिक टर्च समात्नेछन् । भ्रमणका क्रममा यसले युनेस्कोका ३० वटा विश्व सम्पदा क्षेत्रको पनि भ्रमण गर्नेछ । ६८ दिनको यात्रामा ओलम्पिक मशालले फ्रान्समा १२ हजार किलोमिटरको यात्रा गर्नेछ ।

पेरिसस्थित लक्जरी ज्वेलरी फर्मले ओलम्पिकका लागि ५ हजार ८४ पदक बनाएको छ । प्रत्येक पदकमा १८ ग्राम एफिल टावर धातु मिसाइएको छ । यी पदकहरू ग्रीक देवी नाइकी, सन् १८९६ मा पहिलो ओलम्पिक आयोजना गरेको रङ्गशाला र एफिल टावरले सजाइएको छ। यी पदकको तौल ४५५ देखि ५२९ ग्रामसम्म रहेको छ ।

सन् २०२४ को ओलम्पिक क्षेत्रफलको हिसाबले पनि सबैभन्दा ठूलो ओलम्पिक हुनेछ । यसका खेलहरु पेरिस सहित अन्य १६ शहरमा खेलाइनेछ । यसको केही स्थानहरू आयोजक शहर पेरिसबाट १० किलोमिटर देखि ७०० किलोमिटर टाढा छन्। ओलम्पिक सर्फिङ फ्रान्सको विदेशी भूमिमा आयोजना गरिनेछ । ओलम्पिक इतिहासमा यो पहिलो पटक हो । फ्रान्सेली पोलिनेसियामा ताहितीको तेहुपोओ समुद्र तट एक सर्फिंग स्थल हो, जुन पेरिसबाट १५,७१६ किलोमिटर र १२ समय क्षेत्र टाढा छ। ताहितीमा सर्फिङ कुनै पनि ओलम्पिकको आयोजक शहर र इभेन्टबीचको सबैभन्दा लामो दूरी हो ।

ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकको इतिहासमा पहिलो पटक उद्घाटन समारोह रङ्गशालामा नभई नदीकिनारमा हुने भएको छ । करिब ३ घण्टाको कार्यक्रममा ३ हजार कलाकारले प्रस्तुति दिनेछन् । पेरिसले जुलाई २६ मा सेन नदीमा डुङ्गा परेडका साथ खेलको उद्घाटन गर्नेछ। लगभग ११,००० खेलाडीहरू, प्रशिक्षकहरू, लिडरहरू र कर्मचारीहरू जार्डिन डेस प्लान्ट्स नजिकैको अस्टरलिट्ज ब्रिजबाट सुरु हुनेछन् र ट्रोकाडेरोको एफिल टावरको अगाडि इना ब्रिजमा परेड समाप्त गर्नेछन्, पेरिसको केन्द्रबाट लगभग ६ किलोमिटरको दूरी तय गर्नेछन्। सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै प्लान बी पनि छ, जसमा एफिल टावर (ट्रोकाडेरो) को अगाडि पनि ओपनिङ हुन सक्छ । प्लान सी अन्तर्गत, समारोहलाई सबैभन्दा ठूलो स्टेडियम, स्टेड डी फ्रान्समा पनि सार्न सकिन्छ।

यस पटक ओलम्पिकमा नयाँ चार खेलहरु थपिएका छन् । ब्रेकिङ (ब्रेक डान्सिङ) स्केटबोर्डिङ, स्पोर्ट क्लाइम्बिङ र सर्फिङ गर्दा दोस्रो पटक मात्र सुरु हुनेछ । उनीहरूलाई टोकियोमा पहिलो पटक समावेश गरिएको थियो। भारोत्तोलनबाट चार इभेन्ट हटाइएको छ । क्यानोनिङमा दुई स्लालमको सट्टा दुई स्प्रिन्ट समावेश गरिएको छ। सेलिङमा दुई नयाँ क्याटागोरी थपिएका छन् । एथलेटिक्समा ३५ किलोमिटर वाकिङ मिक्स रिले, सुटिङमा स्कीट मिक्स ्ड टिम इभेन्ट, सेलिङमा मिक्स ्ड डिङ्गी गरी तीन नयाँ मिक्स इभेन्ट समावेश गरिएको छ ।

पेरिस ओलम्पिकको मस्कट 'फ्रेज' एक परम्परागत टोपी हो, जुन कुनै समय फ्रान्सेली क्रान्तिकारीहरूले लगाउने गर्दथे। यो टोपी फ्रान्सको स्वतन्त्रताको प्रतीक रहेको छ।